تفسیر ادیوگرام به زبان ساده؛ نوار گوش شما چه داستانی میگوید؟
تفسیر ادیوگرام از دو نمودار اصلی تشکیل شده که مانند یک جدول مختصات عمل میکنند. این دو نمودار نشاندهنده زیر و بم بودن و بلندی صداها میباشند. محور عمودی در سمت چپ نمودار اطلاعات مربوط به شدت صدا بر حسب دسیبل را در اختیار ما قرار میدهد. واحد نمودار آن نیز دسیبل است. محور افقی نمودار Audiogram نیز نشاندهنده اطلاعات مربوط به فرکانس صدا بر حسب واحد هرتز میباشد. در این نوع نمودار با حرکت از سمت چپ به راست ما شاهد تغییر صداها از بم به زیر خواهیم بود.
آشنایی با محورهای نمودار شنواییسنجی
برای بررسی آستانه شنوایی (Hearing Threshold) نیاز است تا میزان فرکانسهای بم و زیر و بلندی صوت در افراد بررسی گردد. محور افقی تست ادیوگرام، اطلاعات کاملی از میزان توانایی دریافت فرکانسهای بم و زیر توسط گوش ها به متخصص میدهد. بخش چپ این نمودار نشاندهنده توانایی فرد در شنیدن فرکانسهای بم و بخش راست توانایی شنیدن فرکانسهای زیر را نمایش میدهد. صداهایی که در آستانه 125 تا 500 هرتز قرار دارند، صدای بم شناخته میشوند. در حالی که صداهایی که در محدوده 4000 تا 8000 هرتز هستند، همان صداهای زیر میباشند.
تفسیر ادیوگرام
افزایش سن میتواند توانایی ما را در شنیدن صداهای زیر کاهش دهد. در تفسیر ادیوگرام علاوه بر بررسی محور افقی نیاز است تا محور عمودی نمودار نیز بررسی شود. محور عمودی اطلاعاتی مربوط به توانایی گوش در شنیدن میزان بلندی صداها را نشان میدهد و واحد آن دسیبل است. اعداد بالای این نمودار شامل 10- تا 20 دسیبل میباشند و این آستانه شنوایی نرمال است. فردی که آستانه شنوایی آن در این محدوده قرار دارد میتواند به راحتی تمام صداها را بشنود.
اعداد پایین نمودار نیز نشاندهنده صداهای بسیار بلند هستند. قرار گرفتن نمودار شنوایی در این محدوده هاکی از ضعف سیستم شنوایی است. در این شرایط فرد فقط میتواند صداهای بسیار بلند را بشنود. به خاطر داشته باشید تنها افرادی میتوانند صداهایی تا محدوده 10- دسیبل را بشنوند که سیستم شنوایی بسیار قوی دارند.
| بازده دسیبل | توصیف سطح شنوایی | تاثیر بر شنوایی |
| 0-25 | صدای تنفس | شنوایی نرمال، محیط بسیار ساکت |
| 30-40 | صدای نجوا | شنیدن راحت در محیط ساکت |
| 50-60 | مکالمه معمولی | صدای روزمره |
| 65-75 | جاروبرقی | شروع آزار دیدگی سیستم شنوایی |
| 80-85 | ترافیک سنگین | آستانه آسیب رسانی |
| 90-100 | موتور سیکلت | خطر آسیب شنوایی در مدت زمان کوتاه |
| 110-120 | کنسرت موسیقی پاپ | خطر آسیب فوری |
| 130+ | جت در حال پرواز در فاصله نزدیک | آستانه آسیب، آسیب دائمی شدید |
معنی نمادهای دایره، ضربدر و مثلث در تفسیر ادیوگرام چیست؟
نمودار Audiogram دارای نمادهایی است که مانند یک زبان مخفی عمل مینماید. این نمادها اطلاعات کاملی به ادیولوژیست در رابطه با نوع ابزار به کار رفته در آزمایش و شرایط انجام تست میدهد. در این تست عموما از سه نماد دایره، ضربدر و مثلث استفاده میشود. برای مثال دایره قرمز به کار رفته در این نمودار به معنای آستانه راه هوایی (Air Conduction) و راه استخوانی (Bone Conduction) است.
وجود دایره قرمز به این مفهوم است که کمترین صدای دریافت شده از گوش راست از طریق لاله ، مجرا و پرده گوش منتقل میشود. در این شرایط کاربرد نماد دایره قرمز بیان کننده طبیعی بودن آستانه شنوایی گوش راست خواهد بود. ضربدر آبی نیز در Audiogram به آستانه راه هوایی در گوش چپ در حالت طبیعی اشاره دارد. مثلث نیز زمانی به کار برده میشود که میزان شنوایی گوشها به صورت مجزا بررسی میگردند. گاهی توانایی شنیداری در یکی از گوشها بهتر از گوش دیگر است.
راه هوایی (Air Conduction) و راه استخوانی (Bone Conduction)
تشخیص انواع کمشنوایی از روی نمودار
برای تفسیر ادیوگرام از روی نمودار نیاز است تا به بررسی مسیر راه هوایی (Air Conduction) و راه استخوانی (Bone Conduction) بپردازیم. بررسی این دو مسیر میتواند میزان سلامت شنوایی فرد را نشان دهد. در بررسی سلامت شنوایی سه حالت ممکن است برای فرد رخ دهد. این سه حالت شامل کمشنوایی حسی و عصبی، کمشنوایی هدایتی و کمشنوایی آمیخته یا مخلوط میباشد. در کمشنوایی حسی و عصبی هر دو نماد هوایی و استخوانی در نمودار نزدیک یکدیگر یا بر روی هم قرار میگیرند. این نمادها در این حالت در بخش پایینی نمودار جا دارند.
در حالی که در کمشنوایی هدایتی خط استخوانی در قسمت بالا و خط هوایی در بخش پایینی نمودار قرار میگیرند. به فاصله زیاد ایجاد شده بین این دو خط شکاف هوا-استخوان (Air-Bone Gap) گفته میشود. در کمشنوایی آمیخته نیز هر دو خط در بخش پایینی قرار دارند و همچنان میان آنها شکاف هوا مشاهده میشود.
درجات مختلف کمشنوایی؛ از حالت ملایم تا عمیق در نوار گوش
در زمان بررسی تفسیر ادیوگرام اگر نماد دایره و ضربدر در بخش پایین نمودار قرار گیرد، این امر نشاندهنده حالت کمشنوایی است. کمشنوایی ملایم حالتی است که فرد میتواند فرکانسهای بین 26 تا 40 دسیبل را دریافت نماید. در این حالت نمادها در تفسیر ادیوگرام کمی پایینتر از حالت نرمال قرار میگیرند. در کمشنوایی متوسط نیز فرکانس دریافت شده بین 41 تا 55 دسیبل میباشد. نمادها نیز تقریبا در وسط نمودار قرار دارند.
کمشنوایی شدید حالتی است که در آن فرکانسهای دریافتی بین 56 تا 70 دسیبل است و نمادها در نیمه پایین نمودار قرار دارند. در کمشنوایی شدید آستانه دریافت فرکانسها بین 71 تا 90 دسیبل و در کمشنوایی عمیق نیز این آستانه بیشتر از 91 دسیبل خواهد بود.
شکاف هوا-استخوان (Air-Bone Gap)
موز شنوایی (Speech Banana)؛ ناحیه حیاتی برای درک گفتار انسان
موز شنوایی یکی از ابزارهای مهم بصری است که به متخصص کمک میکند تا میزان تاثیر کمشنوایی فرد، بر درک گفتار او را بررسی نماید. این بخش محل تشکیل بیشترین فرکانس صوتی و گفتاری در هر فرد میباشد و در صورت ورود آستانه شنوایی به این بخش گفتار فرد تحت تاثیر قرار خواهد گرفت. در این شرایط درک گفتار بیمار مشکل خواهد شد.
تفاوت تفسیر ادیوگرام در گوش راست (قرمز) و گوش چپ (آبی)
تفاوت نتایج کسب شده در گوش راست و چپ میتواند نشاندهنده عدمتقارن شنوایی در فرد باشد. عدمتقارن میتواند در شدت و یا نوع کمشنوایی فرد نشان داده شود. برای مثال اگر هر دو گوش کم شنوا شوند، ولی مشکل در یکی از گوشها بیشتر باشد این حالت را کمشنوایی نامتقارن مینامند. گاهی هم هر گوش به دلیل خاصی ممکن است دچار کمشنوایی شوند.
مثلا یک گوش کمشنوایی عصبی، حسی و گوش دیگر کمشنوایی هدایتی داشته باشد. این حالت را کمشنوایی عدمتقارن مینامند. اگر نتایج حاصل از تفسیر ادیوگرام در هر دو گوش قرمز و آبی مشابه باشد، احتمالا علت کمشنوایی فرد سیستمی است. در حالت سیستمی فرد دچار کمشنوایی متقارن شده است.
فرکانسهای بم و زیر
چرا برای نتیجهگیری نهایی تست Audiogram باید به ادیولوژیست مراجعه کرد؟
به خاطر داشته باشید با وجود تفسیر ادیوگرام به صورت ساده باز هم برای بررسی دقیقتر نیاز به نظر متخصص میباشد. در واقع این ادیولوژیست است که در این رابطه تصمیم نهایی را خواهد گرفت و مسیر درمان را برای بیمار مشخص خواهد نمود. در نهایت تشخیص نوع مشکل، تفسیر ادیوگرام و درجهبندی شدت آسیب وارده به سیستم شنوایی فرد تنها با نظر متخصص ادیولوژیست ممکن خواهد بود.
