آیا شنوایی سنجی برای همه سنین لازم است؟
شنوایی سنجی روشی برای ارزیابی مشکلات شنوایی است که ادیومتری نیز نامیده میشود. شنوایی سنجی برای تشخیص اختلالات شنوایی به دو روش صورت میگیرد: ادیومتری تن خالص که تونهای خالص را در فرکانسهای مختلف آزمایش میکند و شنوایی سنجی گفتار، درک گفتار را ارزیابی مینماید. امروزه ادیومتری مختص کودکان و سالمندان نیست و شنوایی سنجی در سنین مختلف حائز اهمیت است.
شنوایی سنجی در سنین مختلف از بروز مشکلات جدی جلوگیری میکند.
اهمیت شنوایی سنجی در سنین مختلف؛ چرا چکاپ گوش محدودیت سنی ندارد؟
در تصور عمومی، ناشنوایی اغلب به عنوان یک بیماری اجتنابناپذیر مرتبط با سالمندان تلقی میشود .در نتیجه، بسیاری از افراد تا زمانی که مشکلات بروز نکنند، اهمیت شنوایی سنجی در سنین مختلف را نادیده میگیرند. اگرچه مشکلات شنوایی در افراد مسن شایعتر است، اما میتواند در همه گروههای سنی مشاهده شود. در واقع افراد جوانتر، نیز مشکلات شنوایی را تجربه میکنند و در صورت از دست دادن شنوایی، میتواند غیرقابل برگشت باشد. بنابراین، هیچ محدودیت سنی برای انجام تست شنوایی وجود ندارد و غربالگری منظم و دورهای برای نظارت بر سلامت شنوایی بسیار مهم است.
شنوایی سنجی نوزادان در حال خواب انجام میشود.
غربالگری شنوایی نوزادان؛ اولین و حیاتیترین قدم برای سلامت کودک
از همان روزهای اول زندگی، تصمیمات خاصی میتواند مسیر زندگی کودک و والدینش را تغییر دهد. یکی از آنها اهمیت به شنوایی سنجی نوزاد است. شنوایی نوزاد بر رشد گفتار و زبان، یادگیری و رشد اجتماعی و عاطفی او تأثیر میگذارد. هدف از غربالگری شنوایی (Hearing Screening)نوزادان تشخیص مشکلات شنوایی در اسرع وقت است. اگر مشکل شنوایی زود تشخیص داده شود، میتوان آن را سریعتر درمان یا مدیریت کرد و درمان قبل از 10 ماهگی، رشد زبان و خواندن را ارتقا میدهد. شنوایی سنجی نوزادان در حالی که نوزاد خواب است، انجام میشود. این آزمایش کوتاه و بدون درد است و فقط حدود ۱۰ دقیقه طول میکشد.
طبق دادههای سازمان بهداشت جهانی(WHO)، مشکلات شنوایی در کودکان تقریباً در 60٪ قابل پیشگیری است. شیوع مشکلات شنوایی در کودکان در مناطق مختلف جهان به طور قابل توجهی متفاوت میباشد و عواملی مانند بهداشت، اقدامات پزشکی و مواجهه با عوامل محیطی نقش مهمی در آن دارند. این علل قابل پیشگیری شامل عواملی مانند عفونت در دوران بارداری یا زایمان، استفاده از داروهای اتوتوکسیک، عوارض زایمان و قرار گرفتن در معرض سطوح بالای سر و صدا است.

شنوایی سنجی کودکان بسیار مهم است.
شنوایی سنجی در سنین مدرسه؛ تاثیر پنهان افت شنوایی بر یادگیری کودکان
ناشنوایی در کودکان چیزی فراتر از یک مشکل شنوایی است و میتواند تأثیر قابل توجهی بر رشد شناختی و یادگیری آنها داشته باشد. در سن مدرسه، ۴ تا ۱۹ درصد از کودکان این نقص حسی را تجربه میکنند، بنابراین شنوایی سنجی در سنین مدرسه اهمیت زیادی دارد. کم شنوایی در این سنین میتواند موقت یا دائمی باشد. تشخیص و مداخله زودهنگام برای محدود کردن تأثیر این نقص بر رشد کودک بسیار مهم است.
به خاطر استفاده از هدفونها، شنوایی جوانان دائماً در حال کاهش است.
چکاپ شنوایی در دوران جوانی و بزرگسالی؛ مقابله با آسیبهای دنیای مدرن
فراتر از علل مستقیم پزشکی، قرار گرفتن در معرض محیطهای پر سر و صدا نیز میتواند به طور قابل توجهی در ناشنوایی نقش داشته باشد. طبق مطالعهای که توسط مراکز کنترل و پیشگیری از بیماریها (CDC) انجام شده است، قرار گرفتن در معرض سر و صدای زیاد و گاهی اوقات گوش دادن طولانی مدت به موسیقی با صدای بلند، منجر به کمشنوایی میشود. خطرات افت شنوایی ناشی از نویز (NIHL) شامل کمشنوایی، ناشنوایی و همچنین وزوز گوش و بیششنوایی است.
همچنین مطالعات نشان میدهد در دهههای اخیر سلامت شنوایی جوانان دائماً در حال کاهش است. از هر 10 جوان، 7 نفر بیش از یک ساعت در روز با تلفنهای هوشمند به موسیقی گوش میدهند و یک چهارم آنها گزارش دادهاند که دو ساعت با استفاده از هدفون به موسیقی گوش میدهند. گوش دادن به موسیقی با هدفون علاوه بر اینکه خطر عفونت گوش را بالا میبرد، منجر به وزوز گوش نیز میشود. به طوری که وزوز گوش دیگر فقط مختص سالمندان نیست. بنابراین در دنیای مدرن شنوایی سنجی در سنین مختلف برای جلوگیری از آسیبهای بیشتر ضروری است.
شنوایی سنجی در سالمندان برای پیشگیری از تشدید کمشنوایی مهم است.
ضرورت ارزیابی دورهای شنوایی سنجی در سالمندان (بالای ۵۰ سال)
از سن ۵۰ سالگی، سلولهای حسی شنوایی کم کم کاهش مییابد، اما میزان کاهش شنوایی از فردی به فرد دیگر متفاوت است. ۳۰ درصد از افراد بالای ۶۵ سال علائم پیرگوشی (Presbycusis) را نشان میدهند و این رقم با بالا رفتن سن افزایش مییابد. ۵۰ درصد از افراد ۸۰ سال به بالا تحت تاثیر اختلال شنوایی قرار دارند که برای شنیدن بهتر نیاز به توانبخشی مناسب دارند.
بین سلامت شناختی و شنوایی در سالمندان رابطه مستقیمی است. عدم ارزیابی دورهای شنوایی سنجی در سالمندان، اختلال شناختی را بدتر مینماید. فرد تعامل کمتری با اطرافیان و محیط خود برقرار میکند، در نتیجه منجر به کنارهگیری اجتماعی میشود. این امر علائم بیماری آلزایمر را افزایش میدهد.
تفسیر آزمایش شنوایی در سنین مختلف؛ تفاوت آستانه شنوایی نرمال در کودکان و بزرگسالان
نمودار ادیوگرام آستانههای شنوایی را در فرکانسهای مختلف، نشان میدهد. آستانه شنوایی نرمال برای نوزادان تا کودکان دوازده ساله، 0 تا 15 dB و برای بزرگسالان هجده تا شصت ساله، 0 تا 25 dB میباشد. در کودکان آستانه شنوایی بیش از 25 dB با کاهش شنوایی همراه است، در حالی که در بزرگسالان بیش از 26 dB کم شنوایی محسوب میشود.

شنوایی سنجی در سنین مختلف برای درمان پیشگیرانه مهم است.
علائم هشداردهندهای که انجام تست شنوایی را در هر سنی الزامی میکند
تمایز قائل شدن بین عدم شنیدن مکالمات در محیطهای پر سر و صدا و اختلال شنوایی عودکننده مهم است. اگر مورد دوم نشاندهنده ناراحتی مداوم و بدون علت خاص باشد، توصیه میشود برای انجام تست شنوایی سنجی با متخصص گوش و حلق و بینی وقت ملاقات بگیرید. در زیر برخی از علائم هشدار دهنده یا موقعیتهای قابل تشخیص که نباید نادیده گرفته شوند، آورده شده است:
- مشکل در دنبال کردن مکالمه یا از دست دادن مسیر آن؛
- افزایش صدای دستگاههای تلویزیون، رادیو ماشین، سیستم استریو و غیره؛
- داشتن مشکلات شنوایی اولیه در خانواده؛
- سرگیجهای که مرتباً رخ میدهد؛
- نشنیدن صدایی از پشت سر؛
- ابتلا به عفونتهای مکرر گوش؛
- داشتن محیط کار یا زندگی پر سر و صدا؛
- صحبت کردن با صدای خیلی بلند؛
- سوت زدن یا وزوز گوش، همه این عوامل، شنوایی سنجی در سنین مختلف ضروری میکند.

پیشگیری از کمشنوایی تدریجی با چکاپ دورهای
بهترین فواصل زمانی برای شنوایی سنجی در سنین مختلف چقدر است؟
| بازه سنی | فواصل پیشنهادی چکاپ شنوایی | دلیل اصلی بررسی |
| نوزادان (بدون محدودیت سنی خاص) | یکبار بلافاصله پس از تولد | تشخیص زودهنگام کمشنوایی مادرزادی و پیشگیری از اختلال رشد گفتار و زبان |
| کودکان خردسال (تا ۳ سال) | در صورت وجود ریسک یا علائم، بهصورت دورهای | تأثیر مستقیم شنوایی بر رشد گفتار، زبان و تعامل اجتماعی |
| کودکان پیشدبستانی و دبستانی | بهصورت دورهای در طول سن مدرسه | پیشگیری از افت تحصیلی، مشکلات یادگیری و اختلال تمرکز ناشی از کمشنوایی |
| نوجوانان (۱۳–۱۸ سال) | در صورت مواجهه با صداهای بلند یا علائم ناشنوایی | شناسایی افت شنوایی ناشی از هدفون، موسیقی بلند و سر و صدای محیطی |
| جوانان و بزرگسالان | در صورت علائم یا مواجهه شغلی با سر و صدا | پیشگیری از کمشنوایی تدریجی، وزوز گوش و آسیبهای نویزی |
| میانسالان (حدود ۴۵–۵۰ سال به بالا) | ارزیابیهای دورهای | شروع کاهش طبیعی سلولهای شنوایی و تشخیص زودهنگام پیرگوشی |
| سالمندان (بالای ۵۰ سال) | بهصورت منظم و دورهای | پیشگیری از تشدید کمشنوایی، افت شناختی، انزوای اجتماعی و آلزایمر |
منابع
- American Speech-Language-Hearing Association (ASHA)
- Centers for Disease Control and Prevention (CDC)
- National Deaf Center
- World Health Organization (WHO)